Tâm tình của
một linh mục
“Không có Bí
Tích Truyền Chức Thánh, chúng ta không có Chúa hiện diện bên. Ai đã đặt Mình
Thánh Chúa nơi Nhà Tạm? Linh mục. Ai đã đón nhận linh hồn bạn ngay từ khởi đầu
sự sống? Linh mục. Ai đã nuôi dưỡng linh hồn bạn và cho bạn sức mạnh trong cuộc
lữ hành? Linh mục. Ai chuẩn bị cho bạn khi xuất hiện trước tòa Thiên Chúa, tắm
gội lần cuối trong Máu Châu Báu của Chúa Kitô? Linh mục, luôn luôn là linh mục.
Và nếu linh hồn của bạn chết như là hậu qủa của tội, ai sẽ nâng bạn dậy, ai sẽ
chữa lành trong lặng yên và an bình? Lần nữa, linh mục. Sau Thiên Chúa, linh mục
là mọi sự? Chỉ trên trời, các ngài sẽ nhận
ra thực sự các ngài là ai” (Curé of Ars). Lời của cha sở họ Ars thánh thiêng
quá. Đức Giáo Hoàng Biển Đức XVI đã chọn Ngài như mẫu gương sáng ngời trong Năm
Thánh Linh Mục.
Trong Năm
Thánh Linh Mục, chúng ta đã đọc rất nhiều bài ca ngợi chức Linh mục và có rất
nhiều mẫu gương kiên trung và đạo đức của các đấng bậc tiền nhân. Giáo Hội đã
trải qua gần 2000 năm lịch sử, các chứng nhân anh hùng đức tin không thiếu. Có
biết bao linh mục đạo hạnh, thánh thiện đã hiến mình cho đoàn chiên và dám thí
mạng vì đoàn chiên của mình. Chúng ta cùng dâng lời tạ ơn Thiên Chúa, tiếp tục
cầu nguyện và nâng đỡ cho các linh mục.
Là linh mục,
chúng con thật sự là ai? Càng đọc lời dậy của thánh Gioan Maria Vianney, tôi
càng cảm thấy bất xứng. Tôi thú nhận cùng Thiên Chúa Toàn Năng và cùng anh chị
em, tôi đã phạm tội nhiều trong tư tưởng, lời nói, việc làm và những điều thiếu
sót. Thiếu sót thì vô vàn trong cuộc sống chứng nhân. Tội lỗi thì vấn vương suốt
cả cuộc đời. Tôi nhớ lời một linh mục khi ngài mừng Lễ Ngân Khánh, ngài viết
cho tôi những dòng rất chân tình như sau: “Sau 25 năm làm linh mục, tôi thấy
mình già đi, sức khỏe thì yếu kém và đời sống đạo đức cũng không hơn gì.”
1. Phạm lỗi
Phạm lỗi và
thiếu sót trong bổn phận hằng ngày là như cơm bữa. Ngày nào mà linh mục không
có phạm lỗi. Lỗi trong tư tưởng, lời nói và việc làm. Thất tình vẫn chìm sâu
trong lòng con người linh mục. Linh mục có đầy đủ cả “Hỉ, nộ, ai, cụ, ái, ố và
dục”. Rồi “Tham, Sân, Si” cứ đeo đuổi mọi nơi mọi lúc, chẳng khi nào chịu
ngưng. Có mắt đó, rồi cứ phải nhìn. Có tai đó, cũng cứ được nghe đủ mọi truyện.
Có miệng lưỡi, ngôn từ nào cũng có thể phát biểu. Đôi khi dùng tòa giảng để
khai chiến, chửi bới hay nói bóng, nói gió những người không cùng quan điểm với
mình.
Lỗi phạm cá
nhân như tham lam danh vọng và chức quyền. Có những linh mục muốn đến để được
phục vụ chứ không phải để phục vụ. Nhiều khi linh mục còn bòn chắt chút tiền bạc
cho riêng mình. Ngày xưa, Chúa Giêsu đã cảnh tỉnh các luật sĩ và biệt phái như
nối dài tua áo, thẻ kinh, cầu nguyện lâu giờ để nuốt hết những tài sản của các
bà góa. Ngày nay cũng không thiếu linh mục đi vào con đường lầm lạc đó. Rồi những
lạm dụng chức vụ và phạm những lỗi lầm gây tổn thương cho bộ mặt của Giáo Hội.
Trong thời gian qua, Giáo Hội và giáo dân đã chịu khổ vì những oan khiên của một
số linh mục lạm dụng tình dục trẻ em và sống đời hai mặt. Một số các linh mục
đã gây gương mù và gương xấu về những liên hệ tình dục không đúng đắn.Ôi kể sao
cho hết! Lầm lỗi của con người linh mục cũng chẳng thua kém gì lỗi lầm của mọi
người giáo dân.
2. Biết lỗi
Biết mình là đầu mối của sự khôn ngoan. Đôi
lúc, ta tự biết mình một cách chủ quan khi dựa vào những phán đoán và khuynh hướng
của riêng mình. Có khi chúng ta dựa vào dự luận của quần chúng hoặc những suy
nghĩ của người khác nghĩ về mình. Cách tốt nhất là biết mình qua sự xét mình hằng
ngày dựa vào giới răn của Chúa. Biết mình yếu đuối nhưng sự thúc bách nên hoàn
thiện vẫn là mối bận tâm hằng đầu. Có nhiều đòi hỏi và thúc đẩy khách quan giúp
các linh mục chúng ta nên hoàn thiện hơn.
Những điều
giáo dân mong ước nơi linh mục thì nhiều lắm.Giáo dân mong muốn linh mục có đời
sống thánh thiện, siêng năng ngồi tòa giải tội, không lạm dụng các bí tích thánh
để chiêu dụ và khống chế giáo dân. Mong các linh mục đến phục vụ chứ không để cai trị, không thiên tư trong phân xử giữa người
giầu và người nghèo, sống đơn sơ và khó nghèo, tôn trọng kẻ cộng tác và làm việc
với mình. Linh mục nên trau dồi kiến thức thời đại, sống tình hiệp thông với
anh em linh mục đoàn và quân bình trong cách giao tế nhất là với người khác
phái. Linh mục phải kính trọng người già nua tuổi tác, đừng ảo tưởng nhưng biết
nhu cầu thiết thực, vâng lời các đấng bậc bề trên và tìm thực thi ý Chúa, làm
vinh danh Chúa hơn là vinh danh chính mình.
Nhìn vào cuộc
sống hiện tại, anh em linh mục còn thiếu sót rất nhiều trong bổn phận làm tôi
Chúa. Ước muốn của giáo dân thật là chính đáng và phải đạo. Vì sự yếu đuối,
linh mục đôi khi chối từ và phủ nhận thực tại. Nhiều anh em linh mục mang “tâm thức
thầy cả”, làm thầy cả mọi sự. Có linh mục nghĩ rằng mình học nhiều, hiểu rộng,
kiến thức cao siêu nhưng thực ra chẳng có là gì. Linh mục được người ta kính trọng
chỉ vì chức thánh Linh mục và các linh mục dám hy sinh sống đời độc thân phục vụ
mà thôi.
3. Nhận lỗi
Trong cuộc sống,
các linh mục chúng con cũng đã có nhiều lỗi lầm sai sót. Xúc phạm đến Chúa và đến
anh chị em. Vì thế, trong Năm Thánh Linh Mục, các linh mục hãy ăn năn sám hối
và sửa chữa qua việc hòa giải. Linh mục lỗi về đức bác ái và cả về đức công bằng.
Nhiều khi các linh mục cũng tham quyền cố vị. Muốn giành gây ảnh hưởng, nắm quyền
và hành xử như một ông chủ. Thường thì chúng ta nhìn thấy cái rác trong mắt người
khác hơn là cái đà trong mắt mình. Người giáo dân trong bậc sống gia đình là mẫu
gương của sự chịu đựng và lắng nghe. Các linh mục sống đời độc thân đã không thường
bị những cái nhìn giận hờn hay cái lườm nguýt để nhận ra lỗi lầm mình.
Một trong những
cách cư xử điển hình mà linh mục khó nhận ra lỗi lầm trong các sinh hoạt mục vụ
của giáo xứ. Thí dụ: cùng đồng hành trong sứ vụ chứng nhân nhưng đôi khi các
linh mục đã không đối xử công bằng với các dì phước. Các dì đã làm việc tự nguyện,
không có lương bổng nhưng không được tôn trọng đủ. Những quý vị cộng tác trong
các Nhóm Hội, các vị trong Hội đồng Mục vụ, Ca đoàn,… làm việc nhà, vác ngà voi
để giúp đỡ các linh mục và cộng đoàn nhưng đôi khi cũng bị cằn nhằn và sai khiến.
Các cụ ông và cụ bà, xin tha thứ cho các linh mục trẻ chúng con. Nhiều khi
chúng con thiếu kính trọng tuổi già đáng tuổi ông bà và cha mẹ của chúng con.
Quý cụ gọi chúng con là cha và xưng là con, nhưng chúng con đã không tôn kính quý
cụ cho đủ. Còn quý ông bà anh chị em giáo dân, các linh mục có bổn phận phục vụ
như người mục tử dẫn dắt mọi người tới nguồn suối mát trong tình Chúa. Nhiều
khi các linh mục lại chối từ, lười biếng và ngại ngùng trau dồi thêm kiến thức,
thiếu học hỏi, thiếu suy gẫm và không dọn bài cẩn thận và hơn nữa thiếu sự cầu
nguyện. Đôi khi các linh mục chúng con cử hành các nghi thức phụng vụ như chiếu
lệ qua lần cho xong việc.
4. Sửa lỗi
“Thuốc đắng
giã tật”. Có biết sai mới có thể sửa sai. Muốn sửa thì phải mổ xẻ, mà mổ xẻ thì
sẽ bị đau đớn. Chúng ta ít khi muốn làm đau lòng mình. Biết sửa lỗi là bắt đầu
biết bước lên con đường hoàn thiện. Sửa lỗi là điều khó khăn nhất. Vì người ta
nói: “Ngựa thường đi theo đường cũ hay chứng nào tật đó”. Đã trở thành tật thì
rất khó uốn lại. Chúng ta sinh ra là người nhưng cần phải học để làm người. Học
ăn, học nói, học gói, học mở, cái gì cũng phải học. Học để bớt đi cái thú tính
trong người. Con người có khuynh hướng trở về với thú tính nên ngay từ thơ bé,
người ta đã phải đến trường học để học tập, huấn luyện và thực hành. Huấn luyện
để mỗi ngày chúng ta trở nên người hơn. Người ta nói rằng: “Ba năm trồng cây,
trăm năm trồng người” là thế. Muốn là người phải học làm người. Muốn học thì cần
phải uốn, phải nắn, cắt tỉa và chăm bón từng ngày.
Các linh mục
cũng cần lắng nghe và sửa lỗi mỗi ngày để nên tốt hơn. Những năm tháng nơi chủng
viện cũng chẳng là bao so với đời sống phục vụ của linh mục. Người linh mục phải
là linh mục trước khi làm linh mục. Là linh mục thật khó vì là
người trung gian giữa thần thiêng và thế trần. Muốn trở thành linh mục thánh
thiện và tốt lành, linh mục phải thâm tín về ý nghĩa của ơn gọi mình. Nếu các
linh mục cứ lẩn quẩn làm linh mục qua các công việc mục vụ hằng ngày mà quên đi
sứ mệnh là linh mục, thì khác gì thực hành một cái nghề. Làm linh mục là một cuộc
đổi đời cho tới khi là linh mục của Chúa Kitô.
5. Thú lỗi
Thú tội với
Chúa và với anh chị em. Chúng ta không ra trước công chúng để công khai chuyện
riêng xấu xa của mình. Có người lại nói: Tại sao vạch áo cho người xem lưng? Cần
có sự khiêm hạ, chân nhận đúng thân phận hèn yếu và tội lỗi của mình. Ngày xưa
thánh Augustinô đã viết nguyên một cuốn sách “Tự Thú”. Ngài đã nói thật và nói
hết những lỗi phạm trong đời tư của Ngài. Cuốn sách đã trở thành sách gối đầu
giường cho biết bao nhiêu người muốn noi gương để nên trọn lành. Chúng ta là
con cháu của Adong và Evà, thường khi chúng ta không muốn nhận và thú tội của
mình. Chúng ta có khuynh hướng tìm cách chối tội trước và nại đến muôn vàn lý
do để biện minh. Như khi Chúa hỏi tội Adong, ông đã đổ thừa cho bà Evà. Chúa hỏi
tội bà Evà, bà đã đổ tội cho con rắn. Chúa là Thiên Chúa hỏi: “Ai đã cho ngươi
biết là ngươi trần truồng? Có phải ngươi đã ăn trái cây mà Ta đã cấm ngươi ăn
không?” Con người thưa: “Người đàn bà Ngài cho ở với con, đã cho con trái cây ấy,
nên con ăn.” Chúa là Thiên Chúa hỏi người đàn bà: “Ngươi đã làm gì
thế?” Người đàn bà thưa: “Con rắn đã lừa dối con, nên con ăn.” (St 3,11-13).
Năm Thánh
Linh Mục là một cơ hội rất tốt để anh em linh mục nhìn lại mình và xác định ơn
gọi của mình. Được gọi là cha, là mục tử và là linh mục là một ơn trọng đại.
Chúng ta đã được lãnh nhận nhưng không thì cũng hãy cho nhưng không. Lời xin
vâng của ngày lễ truyền chức mời gọi chúng ta chia sẻ sứ vụ của Chúa trong Giáo
Hội. Tuy dù được thánh hiến, linh mục vẫn là người. Một con người thật người và
rất bình thường. Linh mục vẫn còn những ước muốn, những yếu đuối, những sa ngã,
những buồn chán và cô đơn trống vắng. Linh mục được mời gọi cử hành các việc
thánh nhưng vẫn phải mang tất cả những khổ lụy ở đời. Linh mục là Chúa Kitô
khác (Alter Christus). Linh mục được kêu gọi vươn lên từng ngày nên giống Chúa
Kitô.
6. Xin lỗi
Xin lỗi là lời
đẹp nhất. Xin tha bỏ những lỗi lầm mà mình đã gây ra cho người khác qua những
việc mình đã thực hiện. Hằng ngày khi đọc Kinh Lạy Cha, chúng ta xin Cha tha nợ
cho chúng ta như chúng ta cũng tha nợ cho anh em. Xin tha, chúng ta sẽ được
tha. Bấy giờ, ông Phêrô đến gần Đức Giêsu mà hỏi rằng: “Thưa Thầy, nếu anh em
con cứ xúc phạm đến con, thì con phải tha đến mấy lần? Có phải bảy lần không?” Đức
Giê-su đáp: “Thầy không bảo là đến bảy lần, nhưng là đến bảy mươi lần bảy.” (Mt
18,20-21). Nhiều lần mỗi ngày, chúng ta xin Chúa tha thứ, đặc biệt trong Thánh
Lễ, chúng ta có nghi thức sám hối và đền tội, rồi có nghi thức giao hòa và chúc
bình an. Chúng ta giao hòa với Chúa và với nhau để tìm sự bình an đích thực
trong tâm hồn.
Các linh mục
chúng con cũng xin lỗi đến tất cả quý cụ ông, cụ bà và toàn thể giáo dân qua những
lỗi lầm chúng con đã sai phạm trong khi thi hành chức vụ thánh. Xin lỗi về tất
cả những việc làm vì vô tình hay hữu ý đã gây sự bất hòa và mất đoàn kết giữa cộng
đoàn hay giáo xứ. Xin lỗi về những sự hướng dẫn không theo qui cách của Giáo Hội.
Xin lỗi vì những thiếu sót trong việc bổn phận hằng ngày của một mục tử. Xin lỗi
về những lạm dụng chức thánh vào những phần việc trần thế để gây ảnh hưởng hay
lợi lộc riêng tư. Xin lỗi vì những gương mù và gương xấu đã gây nên trong cộng
đồng dân Chúa. Trong Năm Thánh Linh Mục, xin quý ông bà anh chị em tha thứ và bỏ
qua cho nhau những đố kị, thù hằn và ghét bỏ. Xin thương tha thứ.
7. Tránh lỗi
Con đường
nên thánh còn dài. Đời còn lắm chông gai. Cạm bẫy còn giăng khắp lối. Con người
vẫn thường chứng nào tật đó. Ước muốn điều tốt thì nhiều mà thực hành chẳng được
bao nhiêu. Nhìn lỗi người khác thì rõ rành rành. Nhìn lại lỗi lầm của mình thì
mờ mờ ảo ảo. Chúng ta ngại đi vào tận thâm tâm của mình. Chúng ta muốn người
khác nên tốt, khuyên dạy người khác nên thánh, còn chính mình thì muốn đứng
ngoài vòng. Chúng ta ngại bỏ đi những thói xấu. Biết rằng tội lỗi thì xấu. Dù xấu
vẫn dễ thương. Tội lỗi cứ lẩn quẩn bên mình. Nó làm cho chúng ta thấy dễ chịu
và khoái cảm. Gọi là ghét tội nhưng chúng ta cứ phạm tội. Cũng như chúng ta có
thói quen tắm rửa hằng ngày, tắm rồi lại dơ, dơ rồi lại tắm. Chúng ta sống mỗi
giây phút trong đời, đều là giây phút mới hoàn toàn. Chúng ta luôn có thể sống
ngày hôm nay tốt hơn.
Chúa Giêsu
đã ưu ái ban cho Giáo Hội Công Giáo một món quà trên cả tuyệt vời, đó là bí tích
Hòa Giải. Qua bí tích này, chúng ta được giao hòa với Chúa và anh em. Các anh
em linh mục chúng ta cũng nên thường xuyên lãnh nhận bí tích Hòa Giải, vì đây
là nguồn thiêng liêng độc nhất giúp chúng ta tìm lại sự tinh tuyền. Tránh phạm
lỗi lầm là một sự cố gắng liên lỉ không ngừng. Các linh mục cần tỉnh thức và cần
được sự nâng đỡ. Tỉnh thức như người đang lái xe. Lúc nào người lái xe cũng phải
tỉnh để ngó trước, ngó sau, ngó phải, ngó trái và sẵn sàng chân thắng, chân ga.
Cuộc lữ hành trần thế là cuộc lữ hành đi về nhà Cha. Chúng ta cùng đồng hành với
nhau trên mọi nẻo đường. Chúng ta cần nâng đỡ nhau và dựa vào nhau mà sống, để
cùng dìu dắt nhau tiến lên con đường trọn lành.
Lời kết,
chúng ta đang cử hành Năm Thánh Linh Mục trùng vào Năm Thánh 2010 của Giáo Hội
Việt