
Những khuôn mặt mới của nền thần học luân
lý tại Triđentinô
Sáu trăm chuyên gia của nền đạo đức học công giáo đã tập họp tại Triđentinô trong một cuộc gặp gỡ gây chú ý trước tiên bởi sự có mặt của một thế hệ mới các thần học gia nam và nữ.
“Khi các nghị phụ có mặt tại công đồng Triđentinô sáng lập nên môn thần học luân lý cho chương trình đào tạo linh mục tại chủng viện, hẳn các ngài đã không hình dung nổi ai sẽ dạy môn này năm thế kỷ sau: nam hay nữ, giáo sĩ, nữ tu, giáo dân…”, cha James Keenan, người tổ chức chính nhận xét khi tiếp đón 600 nhà thần học luân lý đến từ 73 quốc gia để tham dự cuộc gặp gỡ thế giới lần thứ hai các nhà đạo đức học tại Triđentinô, phía bắc Italia, trong các ngày từ 24 đến 27-7-2010
Sự trẻ trung và tính cách quốc tế của các tham dự viên khiến người ta chú ý. Những tên tuổi lớn của nền thần học luân lý đều có mặt (Charles Curran, Lisa Cahill, Marciano Vidal, Klaus Demmer, Margaret Farley…) bên cạnh một thế hệ mới. Con số đông đảo các nữ thần học gia cũng là điểm nổi bật của cuộc gặp gỡ lần này: 150 vị, nữ tu và giáo dân, gần 90 vị trong số này đang dạy thần học luân lý, số còn lại hoặc đang làm luận án hoặc vừa làm luận án xong.
Viviane
Minikongo Mundela là một trong số họ, một trong số các nữ giáo dân đầu tiên người
châu Phi là tiến sĩ thần học. Bà mới trình luận án về luân lý cách đây mấy
tháng tại Đại học công giáo
Vị trí của phụ nữ
Không có sự nâng đỡ của chồng, Viviane chắc chắn không thể hoàn tất luận án tiến sĩ của mình. Nhưng việc đạt tới trình độ cao nhất trong ngành thần học cũng chẳng dễ dàng chút nào đối với ngay cả các nữ tu, vì những lý do không phải kinh tế. Nữ tu Léocalie Billy, người Cameroun, đang làm luận án tại Fribourg (Thụy Sĩ) và tại Strasbourg (Pháp) về những được mất của sự liên đới, cho biết: “Truyền thống châu Phi dành cho người phụ nữ một vị trí mà các thể chế của Giáo Hội không phải lúc nào cũng nhìn nhận”. Việc nữ tu dấn thân vào việc làm luận án về luân lý tự nó đã là một hành động giải phóng “để người phụ nữ, để người nữ tu có thể học hành”. Nhưng cũng bởi vì phụ nữ có một sự nhạy cảm riêng, rất quý cho nền thần học luân lý. Đó cũng là ý kiến của Viviane Minikongo: “Bên cạnh lý trí, thần học luân lý cũng cần đến cảm xúc, con tim, tình yêu”.
Không ít thần học gia nhìn nhận điểm này. Ở đầu bên kia thế giới, Dominador Bombongan, giáo dân người Philippines, nói là đã tìm thấy ở đó “một sự tiếp cận có tính cách trực giác hơn, toàn bộ hơn, đặc biệt có giá trị trong bối cảnh ở đó nam giới ngự trị và nó cũng bổ sung một cách hữu ích cho các nền thần học giải phóng”.
Các kinh nghiệm này cho thấy các ý tưởng được giao lưu một cách rộng rãi, một phần quan trọng là nhờ ở sự di chuyển cùng khắp thế giới của các sinh viên và người dạy học. Sự kiện này chỉ làm môn học thêm phong phú. “Châu Á đem lại cho chúng ta chiều kích của cuộc đối thoại liên tôn giáo và mời gọi chúng ta hướng tới sự hài hòa, châu Phi nói với chúng ta về sự giải phóng và hội nhập văn hóa, Ấn Độ cho chúng ta đặc biệt nghe tiếng nói của những con người đau khổ”, cha Keenan nói. Vị linh mục tỏ ra sung sướng vì có được một cuộc gặp gỡ trong đó có những bất đồng đôi khi sâu sắc đã được bộc lộ, nhưng luôn luôn trong sự tôn trọng lẫn nhau.
Công đồng Triđentinô
Đó là điều được gồm tóm trong logo của cuộc gặp gỡ, muốn khẳng định rằng thần học luân lý sẵn sàng góp phần đem lại một ánh sáng cho thế giới từ các kho tàng phong phú của lòng tin được diễn tả qua truyền thống Kitô giáo.
Hai trăm bốn mươi bài tham luận đã nhìn lại các đóng góp của công đồng Triđentinô, đồng thời khám phá các triển khai của truyền thống luân lý ở thời hiện đại thậm chí ở thời đại hiện nay (sự phát triển, chiến tranh chính đáng, quyền căn bản của con người, sinh thái học…). Tuy nhiên, ban tổ chức cũng rất lấy làm tiếc là những vấn đề như đạo đức kinh tế, đạo đức doanh nghiệp và đạo đức trong truyền thông đã không được đề cập đến trong khi lại có khá nhiều đóng góp trong lĩnh vực đạo đức sinh học và, với mức độ ít hơn, đạo đức xã hội.
Một bằng chứng cho thấy thần học luân lý, cũng như các ngành khác, phụ thuộc vào yêu cầu của xã hội và việc tài trợ, vốn hiện nay đang dành ưu tiên cho đạo đức sinh học. Một số nhà thần học tìm cách tổng hợp lại các lĩnh vực: “Bệnh sida không phải chỉ là một vấn đề của đạo đức sinh học, cha Keenan giải thích. Đây cũng còn là một vấn đề về sự công bằng trong việc có được thuốc men và quyền được chăm sóc.”
Viết theo Dominique GREINER, trong la Croix 27-7-2010