
HỘI NGHỊ GIÁO LÝ GIÁO TỈNH HÀ NỘI LẦN I
Bắc Ninh, ngày 26-28/04/2010
BIÊN BẢN HỘI NGHỊ
Hội nghị Giáo lý Giáo tỉnh Hà Nội lần I diễn ra tại Trung
tâm Mục vụ giáo phận Bắc Ninh từ chiều thứ Hai, 26/4 đến trưa thứ Tư,
28/4/2010.
Tham dự hội nghị gồm các thành phần sau:
Khách mời: Đức cha Cosma Hoàng Văn Đạt,
Giám mục giáo phận Bắc Ninh; cha Giuse Trần Quang Vinh, Tổng đại diện giáo phận
Bắc Ninh; cha Phêrô Nguyễn Văn Hiền, Trưởng ban Giáo lý Toàn quốc (GLTQ); chị
M. Mađalêna Phạm Thị Thúy, Thư ký Văn phòng UB. Giáo Lý Đức Tin.
Tham dự viên: 25 tham dự viên gồm các trưởng
và phó Ban Giáo lý của các giáo phận (9/10, vắng Hải Phòng), cũng như các
chuyên viên giáo lý trong giáo tỉnh.
NỘI
DUNG
Hội nghị lần này tập trung vào các vấn đề sau:
1. Tổ chức huấn giáo trong giáo phận và giáo tỉnh;
2. Soạn thảo một chương trình giáo lý;
3. Hướng tới chương trình hoạt động chung trong giáo tỉnh.
DIỄN
TIẾN
Khai mạc hội nghị, cha Vinh Sơn Đỗ Huy Hoàng, Trưởng ban
GLGT Hà Nội chào mừng và giới thiệu thành phần tham dự. Tiếp theo, cha Giuse, đại
diện Đức cha Cosma chào đón Hội nghị. Cha Phêrô, thay mặt Đức cha Chủ tịch bày
tỏ niềm vui vì Hội nghị được thực hiện.
Trong
ngày thứ nhất (26/4), dựa trên Hướng dẫn Tổng quát việc Dạy Giáo lý 1997
các số 265-268, cha Phêrô, trưởng ban GLTQ, trình bày đề tài Tổ chức Huấn giáo trong giáo phận và giáo tỉnh.
Tiếp theo, cha Vinh Sơn, trưởng ban GLGT, thông tin về Đại hội Giáo lý Toàn quốc
lần II tại Mỹ Tho (2008).
Trong
ngày thứ hai (27/4), buổi sáng các ban giáo lý của 9 giáo
phận lần lượt trình bày hoạt động giáo lý, những việc đã, đang và sẽ làm. Cụ thể,
các giáo phận đề cập đến các vấn đề sau:
– Nhân sự: gồm nhiều thành phần tham
gia trong đó có linh mục (địa phận, dòng), tu sĩ (nam, nữ) và giáo dân.
– Chương trình giáo lý: một số các giáo phận sử dụng
chương trình giáo lý của giáo phận Xuân Lộc và Nha Trang. Thông dụng vẫn là
giáo lý theo hình thức Kinh bổn (Bắc
Ninh, Bùi Chu, Phát Diệm, Thái Bình…).
– Hoạt động: ngoài việc tổ chức học hỏi giáo lý, một
số giáo phận còn tổ chức các cuộc thi giáo lý cấp giáo xứ, giáo hạt và giáo phận.
Trong Năm Thánh 2010, nội dung tập trung vào lịch sử giáo hội và giáo phận, các Thánh Tử đạo Việt Nam…
– Đào tạo giáo lý viên: ngoài những khóa đào tạo
căn bản, một số giáo phận còn tổ chức: (1) các khóa đào tạo thường xuyên từ 1 đến
20 ngày, để bồi dưỡng và nâng cao khả năng chuyên môn; (2) các buổi tĩnh tâm cho
giáo lý viên; và (3) đại hội giáo lý viên vào các dịp bổn mạng.
– Những khó khăn: ngoài những khó khăn riêng
do tình hình và tổ chức của mỗi giáo phận, còn có những khó khăn sau:
* Trách nhiệm và quyền hạn của Ban Giáo lý chưa được ấn
định rõ đối với giám mục, các cha xứ và các ban mục vụ khác trong giáo phận.
* Giáo lý viên: Số lượng giáo lý viên có
khuynh hướng giảm sút đáng kể (điển
hình là giáo phận Bắc Ninh, số giáo lý viên giảm từ 1.700 xuống 1.500) dẫn đến
sự thiếu hụt nhân sự dạy giáo lý. Nguyên nhân là do đi làm ăn xa, kết hôn, không
được nhìn nhận và đánh giá đúng mức, trình độ văn hóa - kiến thức - sư phạm yếu
kém nên không đạt hiệu quả trong giảng dạy. Để khắc phục tình trạng trên, cần
phải đào tạo thêm nhân sự: tuy nhiên, giáo phận lại thiếu nhân sự đào tạo có chuyên môn, mời giảng viên miền Nam cũng khó và
tốn kém. Hơn
nữa, việc đào tạo huynh trưởng thiếu nhi và giáo lý viên cũng còn nhiều khó khăn.
* Chương trình giáo lý: mỗi giáo phận theo một
chương trình riêng.
* Tài chánh: hầu hết các giáo phận
đều gặp khó khăn, không có nguồn cung ứng nhất định.
– Dự
phóng: Các
giáo phận nhận ra nhu cầu khẩn thiết là cần liên kết và hỗ trợ nhau trong hoạt
động giáo lý, cần hoạch định phương hướng và chương trình đào tạo giáo lý viên phù
hợp và hiệu quả. Việc trả thù lao cho giáo lý viên dưới nhiều hình thức khác
nhau (dài hạn, theo giờ, theo thời vụ…) cũng được bàn thảo trong hướng “chuyên
nghiệp hóa” đội ngũ dạy giáo lý (kinh nghiệm của giáo phận Hưng Hóa).
Buổi
chiều, cha trưởng ban GLTQ trình bày đề tài thứ hai “Soạn thảo một Chương trình Giáo lý” dựa trên Hướng dẫn Tổng quát việc dạy Giáo lý 1997, các số 80-87 và Hội nghị thảo luận chủ đề trên. Sau khi chụp ảnh
lưu niệm, các tham dự viên được nghe Đức cha Cosma chia sẻ những thành công
trong nỗ lực hội nhập văn hóa để rao giảng Tin Mừng tại Trung Hoa của cha Matteo
Ricci, SJ, nhân kỷ niệm 400 năm ngày cha qua
đời vừa được cử hành tại Đài Bắc.
Buổi tối, sau thánh lễ đồng tế do Đức cha Cosma chủ tọa tại nhà thờ chánh tòa, giáo phận Bắc Ninh đã cống hiến cho các tham dự viên một chương trình văn nghệ đặc sắc với chủ đề Duyên Tình Quan Họ: tham gia chương trình biểu diễn có các chủng sinh, các chị trong tu hội Tận Hiến, các cha và cả Đức cha nữa.

Trong ngày thứ ba (28/4), Hội nghị hướng tới việc
hoạch định chương trình hoạt động chung cho
giáo tỉnh, cho Hội nghị giáo lý giáo
tỉnh lần II, và cho Đại hội Giáo lý Toàn
quốc lần III, dự định tổ chức vào tháng 11/2011 tại Hà Nội.
1. Hoạt động chung của giáo tỉnh
– Củng cố cơ cấu tổ chức
của Ban Giáo lý giáo tỉnh:
Hội
nghị đã bầu chọn thư ký mới, bổ sung cho Ban Điều Hành GLGT, và đề cử thêm nhân
sự phụ trách thủ quỹ và nghiên huấn (nghiên cứu và huấn luyện). Ban Điều Hành
GLGT hiện nay có:
Trưởng
ban: Lm Vinh Sơn Đỗ Huy Hoàng (Bùi Chu)
Phó
ban: Lm Gioan B. Nguyễn Văn Nhàn (Hưng Hóa)
Thư
ký: Lm Giuse Vũ Quang Học (Hà Nội)
Thủ
quỹ: F.X. Nguyễn Huy Liệu (Bắc Ninh)
Nghiên
huấn: Lm Đa Minh Đặng Văn Cầu (Thái Bình).
– Phát huy mối dây liên
kết giữa các ban giáo lý giáo phận:
Qua
các việc chính yếu sau: (1) trao đổi và hỗ trợ nhân sự huấn luyện giữa các giáo
phận bằng cách lập tổ huấn luyện chung giữa các cụm giáo phận gần nhau về địa
lý và văn hóa; (2) chia sẻ thông tin và kinh nghiệm qua website http://www.bangiaoly.net; (3) gặp gỡ và làm
việc chung với nhau qua Hội nghị giáo lý giáo tỉnh 2 lần/năm (cụ thể, Hội Nghị lần II sẽ được tổ chức vào tháng 10, tại giáo phận Hưng Hóa);
và (4) gửi đại diện tham dự các lễ tổng kết giáo lý hàng năm, mừng bổn mạng hoặc
đại hội giáo lý viên trong giáo phận.
– Thống nhất chương
trình giáo lý chung:
Hội
nghị nhất trí hoãn lại việc thống nhất chương trình giáo lý chung cho giáo tỉnh;
một việc chưa thực hiện được lúc này. Điều có thể làm ngay là thu góp kinh bổn
hiện có trong giáo tỉnh, để đóng góp cho Ban Giáo lý Giáo tỉnh Huế trong việc
biên soạn một cuốn Giáo lý Hỏi thưa
chung cho cả nước, theo tinh thần cuộc họp 12/2009 của UBGM.GLĐT tại TTMV.Tgp. Tp
HCM.
Hội
nghị, do tình hình thực tiễn, cũng bàn đến nhu cầu thống nhất thủ tục và nội dung giáo lý hôn nhân. Về nội dung, đề nghị tạm dùng sách Giáo lý Hôn nhân của Hội đồng Giám mục
làm chuẩn. Về thủ tục, các cha xứ nên tạo điều kiện dễ dàng cho anh chị em di
dân trong việc kết hôn với người thuộc giáo phận khác.
– Xây dựng quỹ chung:
Hội
nghị còn đề nghị UBGM.GLĐT hỗ trợ khoản căn bản và mỗi ban giáo lý sẽ góp thêm
vào. Cha trưởng ban GLTQ thay mặt Đức cha Chủ tịch UBGM.GLĐT trao năm trăm mỹ
kim cho cha thủ quỹ để lập quỹ và mỗi ban giáo lý của các giáo phận đã đồng ý
góp cho quỹ hai triệu đồng.
2. Hướng tới Hội nghị
Giáo lý Giáo tỉnh lần II dự định vào 10/2010 tại giáo phận Hưng Hóa:
Hội
nghị thống nhất nội dung sau:
– Học hỏi tài liệu Hướng dẫn tổng quát về việc dạy
giáo lý 1997 với hai chủ đề: Giáo lý trong viễn tượng Loan báo Tin Mừng và Bối cảnh Loan báo Tin Mừng trong thế giới ngày nay cũng như trong hiện
trạng của Việt
– Nhìn lại và lượng giá những sinh hoạt từ tháng
4 đến tháng 10/2010 và việc thực hiện những đề xuất trong Hội nghị lần I.
– Chuẩn bị xa cho Đại hội Giáo lý Toàn quốc lần
III tại Hà Nội.
3. Hướng tới Đại hội
Giáo lý Toàn quốc lần III tại Hà Nội:
Trước
khi thông tin về Đại hội lần III, cha trưởng ban GLTQ đả thông các vấn đề
được nêu trong phần báo cáo của các giáo phận về đào tạo giáo lý viên và đào tạo
huynh trưởng cũng như đào tạo thừa tác viên mục vụ hôn nhân và gia đình, về việc
thiết lập trang web của Ban giáo lý.
Cha
Phêrô cũng cho biết Ban Điều hành GLTQ sẽ nhóm họp vào trung tuần tháng 5/2010
tại Nha Trang với mục đích: (1) Hoàn tất nội qui đã đề ra vào Đại hội lần II tại
Mỹ Tho; (2) Phác họa chương trình hoạt
động chung cho Ban GLTQ trong tương lai; và (3) xác định chủ đề cho Đại hội GLTQ
lần III theo một trong 2 hướng: hoặc tiếp tục phát huy thành quả của Năm Thánh 2010
với chủ đề Giáo lý và việc xây dựng cảm
thức Giáo hội hay Giáo lý và sự đối
thoại với người nghèo, tôn giáo và văn hóa; hoặc khai triển theo hướng về
nguồn với chủ đề Giáo lý và hội nhập văn
hóa hay Khám phá hạt giống Tin Mừng
trong văn hóa Việt Nam.
Hội
nghị kết thúc bằng buổi kinh trưa và
sau đó là bữa cơm chia tay lúc 11g30.
Mọi người ra về trong niềm hân hoan cảm tạ vì thành quả tốt đẹp của những ngày
làm việc tích cực trong chân thành và cởi mở, hiệp thông và xây dựng.
Làm tại Bắc Ninh, ngày
28 tháng 4 năm 2010
Ban
Thư ký Hội nghị
M. Mađalêna Phạm Thị Thúy
Maria Nguyễn Thị Mừng